Ontslag: wat u krijgt en wanneer de WW begint
Het ontslag zelf bepaalt wanneer de WW begint en of u hem überhaupt krijgt. Vier zaken om te controleren.
Bijgewerkt op · Mottalib Radif · Redactiestatuut
De vier ontslagroutes
Een werkgever kan een vast contract in Nederland op vier manieren beëindigen, en elke route heeft gevolgen voor de WW. Bij bedrijfseconomisch ontslag of ontslag na twee jaar ziekte vraagt de werkgever een ontslagvergunning aan bij UWV; de procedure duurt vier tot acht weken, waarna de werkgever opzegt met inachtneming van de opzegtermijn, verminderd met de proceduretijd. Bij persoonlijke redenen, zoals disfunctioneren of een verstoorde verhouding, verzoekt de werkgever de kantonrechter om ontbinding. Bij een dringende reden volgt ontslag op staande voet, zonder opzegtermijn en zonder WW. En in de meeste gevallen sluiten partijen een vaststellingsovereenkomst, waarmee ze de procedure overslaan. Tijdelijke contracten eindigen van rechtswege, met een aanzegplicht van een maand voor de werkgever.
| Route | Wie beslist | Opzegtermijn | WW? |
|---|---|---|---|
| Ontslagvergunning UWV | UWV, daarna opzegging | Wettelijk of contractueel, min 1 maand na aftrek proceduretijd | Ja |
| Ontbinding kantonrechter | Rechter | Rechter bepaalt einddatum, meestal met opzegtermijn | Ja |
| Vaststellingsovereenkomst | Werkgever en werknemer | Afgesproken, maar fictieve termijn voor WW | Ja, mits goed opgesteld |
| Ontslag op staande voet | Werkgever | Geen | Nee |
| Einde tijdelijk contract | Van rechtswege | Geen; aanzegtermijn 1 maand | Ja |
| Ontslag in proeftijd | Werkgever | Geen | Ja |
Opzegtermijn werkgever
| Dienstjaren | Opzegtermijn |
|---|---|
| Minder dan 5 | 1 maand |
| 5 tot 10 | 2 maanden |
| 10 tot 15 | 3 maanden |
| 15 of meer | 4 maanden |
De opzegtermijn begint te lopen op de eerste dag van de maand na de opzegging, tenzij de cao of het contract anders bepaalt. Wie op 12 maart wordt opgezegd met een termijn van twee maanden, is per 1 juni uit dienst. Bij een ontslagvergunning mag de werkgever de duur van de UWV-procedure van de termijn aftrekken, met een minimum van één maand. Contractueel kan een langere termijn zijn afgesproken; de termijn voor de werkgever moet dan minstens het dubbele zijn van die voor de werknemer. Tijdens de opzegtermijn loopt het loon door, ook als u wordt vrijgesteld van werk, en de WW begint pas daarna.
De vaststellingsovereenkomst
Een vaststellingsovereenkomst, ook wel beëindigingsovereenkomst, is de meest gebruikte manier om een vast contract te beëindigen. UWV accepteert hem als grondslag voor WW als aan drie eisen is voldaan: het initiatief ligt bij de werkgever, er is geen dringende reden, en de werknemer treft geen verwijt. Daarnaast kijkt UWV naar de einddatum: ligt die vóór de dag waarop het contract met de wettelijke of contractuele opzegtermijn had kunnen eindigen, dan hanteert UWV een fictieve opzegtermijn en begint de WW pas op die latere datum. De tussenliggende weken zijn zonder inkomen, tenzij de vergoeding dat compenseert. Na ondertekening heeft u veertien dagen bedenktijd, drie weken als de werkgever u daar niet op heeft gewezen, om zonder opgave van reden te herroepen.
Checklist vóór het tekenen
- Initiatief werkgever: staat er letterlijk dat de werkgever het initiatief heeft genomen en dat u geen verwijt treft?
- Einddatum: is de wettelijke of contractuele opzegtermijn gerespecteerd, gerekend vanaf de datum van ondertekening?
- Vergoeding: minstens de transitievergoeding; bij onderhandeling vaak meer, zeker als de werkgever een zwak dossier heeft.
- Eindafrekening: uitbetaling van vakantiedagen, vakantiegeld, eventuele bonus en dertiende maand.
- Vrijstelling van werk tijdens de opzegtermijn, met behoud van loon, en de mogelijkheid om eerder te vertrekken bij een nieuwe baan zonder verlies van vergoeding.
- Concurrentie- en relatiebeding: laten vervallen of beperken.
- Getuigschrift en referenties, geheimhouding, teruggave van spullen, finale kwijting.
Laat de overeenkomst controleren door een jurist of vakbond; veel werkgevers vergoeden de kosten daarvan tot enkele honderden euro’s. Een fout in punt 1 of 2 kost u de uitkering of weken inkomen, en is na ondertekening moeilijk te herstellen.
Eindafrekening
Bij het einde van het dienstverband ontvangt u: het loon tot de einddatum, niet-opgenomen vakantiedagen (uitbetaald tegen het loon inclusief vakantiegeld), opgebouwd vakantiegeld sinds juni, eventueel een pro rata dertiende maand, en de transitievergoeding. Alles is belast als loon.
De eindafrekening moet uiterlijk een maand na het einde van het dienstverband op uw rekening staan; bij te late betaling kunt u de wettelijke verhoging tot 50 % vorderen. Wettelijke vakantiedagen die u niet hebt opgenomen, vervallen zes maanden na het jaar van opbouw, bovenwettelijke dagen na vijf jaar; alles wat nog openstaat, moet worden uitbetaald. Let op de loonheffing: de uitbetaling van vakantiedagen en de transitievergoeding worden belast tegen het bijzondere tarief, dat vaak hoger is dan het tabeltarief. Uitbetaalde vakantiedagen tellen niet mee voor het dagloon, omdat ze na de referteperiode vallen, en schuiven de eerste werkloosheidsdag niet op.
Wanneer begint de WW?
Op de eerste werkloze dag na de (fictieve) opzegtermijn, mits u zich tijdig heeft aangemeld. Een ontslagvergoeding schuift de WW niet op: sinds 2006 wordt de transitievergoeding niet meer met de WW verrekend. Alleen loon over de opzegtermijn telt.
| Situatie | Eerste WW-dag |
|---|---|
| Opzegging per 1 juni na UWV-vergunning | 1 juni |
| Vaststellingsovereenkomst getekend 10 maart, einddatum 31 maart, opzegtermijn 2 maanden | 1 juni (fictieve opzegtermijn tot 31 mei) |
| Vaststellingsovereenkomst getekend 10 maart, einddatum 31 mei | 1 juni |
| Tijdelijk contract eindigt 30 april | 1 mei |
| Ontbinding door kantonrechter per 1 juli | 1 juli |
| Ontslag in proeftijd op 15 april | 16 april |
| Zelf vertrokken tijdens opzegtermijn | Na afloop van de oorspronkelijke termijn; tussenliggende weken geen WW |
Ontslag tijdens ziekte, zwangerschap en na de AOW
Tijdens de eerste twee jaar ziekte geldt een opzegverbod; alleen een vaststellingsovereenkomst is mogelijk, maar wie ziek tekent, verliest meestal zijn recht op Ziektewet en heeft geen WW omdat hij niet beschikbaar is. Teken dus niet zolang u ziek bent. Na twee jaar ziekte kan de werkgever met een UWV-vergunning opzeggen; u krijgt dan WIA of, als u minder dan 35 % arbeidsongeschikt bent, WW. Tijdens zwangerschap en bevallingsverlof geldt eveneens een opzegverbod. Werknemers die de AOW-leeftijd bereiken, kunnen zonder vergunning worden ontslagen, hebben geen recht op transitievergoeding en geen recht op WW.
Faillissement van de werkgever
Gaat de werkgever failliet, dan zegt de curator de contracten op met een opzegtermijn van maximaal zes weken. UWV neemt via de loongarantieregeling het achterstallige loon over tot dertien weken vóór de opzegging, het loon over de opzegtermijn tot zes weken erna, en vakantiegeld en vakantiedagen tot een jaar terug. De transitievergoeding valt niet onder de garantie en is in de praktijk oninbaar. Na de opzegtermijn begint de gewone WW. Meld u direct na het faillissement bij UWV; de aanvraag voor de loongarantie moet binnen een week na de opzegging worden gedaan. Hoeveel WW u daarna kunt verwachten, ziet u in de rekentool.
